Освен што е црковен ден, Илинден e и државен национален празник. На 2 август 1903 година избувнало Илинденското востание, организирано од Внатрешната Македонска Револуционерна Организација (ВМРО), против Османлиската империја. Востанието започнало во Крушево, каде што е прогласена Крушевската Република, првата таква форма на слободна власт на Балканот во тоа време. Лидерот Никола Карев оставил силна трага со неговата визија за мултиетничка и слободна држава.
На 2 август 1944 година, точно 41 година подоцна, во манастирот Св. Прохор Пчињски, се одржал Првото заседание на АСНОМ (Антифашистичко Собрание на Народното Ослободување на Македонија). Тоа значи официјализирање на македонската државност, јазик и институции, во рамки на поранешна Југославија. Токму овој Илинден е темел на денешната современа држава Македонија.
На овој ден, Православната црква го чествува Свети пророк Илија, еден од најпочитуваните светци. Тој се смета за заштитник од громови и оган, а многу цркви и манастири низ Македонија го носат неговото име. Честопати празникот е поврзан со народни собири и традиционални слави.
