Администрацијата на САД од денеска воведе нови царини од 10% и 12,5% за стоки од 60 трговски партнери, вклучувајќи ги Европската Унија и Кина, поради обвинувања за лабаво спроведување на забраните за принудна работа, токму кога истече привремената глобална царина од 10%.
Овој потег е најновиот обид на Белата куќа да ја врати визијата на претседателот Доналд Трамп за време на кампањата за речиси глобална царина, откако Врховниот суд на САД во февруари ги поништи неговите реципрочни давачки од 10% до 50% воведени минатата година според националниот закон за вонредни состојби, со цел да се обиде да го намали трговскиот дефицит на САД.
Новите царини, објавени во четврток во известување до Федералниот регистар, покриваат 99,4% од увозот на САД, но вклучуваат бројни исклучоци за производи, како што се нафта и гас, ѓубрива и одредени прехранбени производи.
Наметнати според Член 301 од Законот за трговија од 1974 година, новите давачки ѝ овозможуваат на администрацијата да одржи царинска граница за практично целиот увоз на САД и покрај неуспехот на Врховниот суд. Цаеините веројатно ќе се соочат со помал правен ризик од оние што се укинати во февруари, бидејќи Член 301 ги преживеа претходните судски оспорувања.
Привремената глобална царина на Трамп од 10% истече денеска по 150 дена. Новите давачки стапија на сила во истиот момент, а стоките во транзит беа ослободени до 1 часот по источно време на 28 јули.
Соединетите Американски Држави имаат забрана за увоз на принудна работа речиси еден век и ригорозно ја спроведуваат. „Далеку е време нашите трговски партнери да го сторат истото“, изјави американскиот претставник за трговија Џејмисон Грир во соопштението. „Денешната акција ќе почне да го корегира она што е и злоупотреба на човековите права и искривувачка трговска практика за подобрување на благосостојбата на работниците насекаде“.
Грир претходно вети дека за земјите што постигнале трговски договори со Вашингтон со кои се ограничуваат американските царински стапки, новите давачки за принудна работа нема да ги надминат тие ограничувања.
САД воведоа царина од 10% за стоки од Аргентина, Бангладеш, Велика Британија, Камбоџа, Канада, Еквадор, Ел Салвадор, Гватемала, Хондурас, Индија, Индонезија, Јордан, Малезија, Мексико, Пакистан, Шри Ланка, Тринидад и Тобаго.
На Европската унија, Тајван, Јапонија, Јужна Кореја и Швајцарија им беа доделени стапки кои, во комбинација со претходно постоечките царински стапки на најповластени нации, изнесуваа вкупно 10% или 12,5%.
На другите 38 земји им беше доделена стапка од 12,5%. Меѓу нив е и Виетнам, кој оваа недела издаде нов декрет со кој се утврдуваат подетални правила. забрана за увоз на стоки направени со принудна работа, и Кина – обвинета од САД за притворање на ујгурските малцинства во работни кампови, што Пекинг го негира.
Службениците на администрацијата на Трамп им кажаа на кинеските колеги дека имаат намера да ги обноват царините на Трамп за кинески стоки во вториот мандат до 20% што беа договорени во трговското примирје со кинескиот претседател Си Џинпинг во ноември 2025 година – но да не го надминат тоа ниво. Пред акцијата во петокот, царинската стапка на Кина падна на 10%, исклучувајќи ги 25% воведени за време на првиот мандат на Трамп за индустриски стоки.
Акцијата предизвика непосредни протести од некои трговски партнери. Шефицата за надворешна политика на Европската унија, Каја Калас, рече дека блокот ги смета новите царини за шок и дека образложението на Вашингтон нема смисла.
„Ако ги споредите нашите закони за труд со оние на Соединетите Американски Држави, мислам, имаме платени одмори, имаме многу добри услови за работа за нашите вработени, така што тоа не е навистина основано“, изјави таа за Ројтерс на маргините на состаноците на АСЕАН во Манила.
Австралија и Бразил ги опиша новите царини како неоправдани и рече дека ќе се обиде да ги укине, додека Норвешка рече дека нема основа за нив.
Канада – погодена во понеделник со нови царини на Трамп за стоки во вредност од 20 милијарди долари – издаде тивок одговор на едностраните царини.
„Ќе продолжиме конструктивно да соработуваме со Соединетите Американски Држави по ова прашање, како и со други отворени прашања, во текот на наредните недели во заедничка корист на нашите граѓани“, рече Доминик Лебланк, канадски министер задолжен за трговија со САД.
